Tekstilde Koronavirüs Etkisi: Türkiye’den Haberler

koronavirus

Koronavirüs etkisini tüm dünyada göstermeye devam ediyor. Bangladeş, Hindistan, Myanmar gibi hızlı-moda markalarına yoğun olarak üretim yapan ülkelere, markaların sipariş iptal/erteleme veya alım taahhüdü yaptıkları yönünde haberler alıyoruz; ancak uluslararası kaynaklarda Türkiye’nin durumu ile ilgili net bir bilgi mevcut değil.

Amerika ve Avrupa yoğun olmak üzere, birçok dev markaya üretim yapan Türkiye’nin durumuna ışık tutmak amacıyla; Yeşil Yama, Sürdürülebilir Moda Platformu ve Fashion Revolution Türkiye instagram hesaplarından; sektör çalışanları, marka sahipleri, üreticiler, tedarikçiler, sendikalar; kısacası sektörde bilgisi olan herkese açık çağrı yaparak, koronavirüs sürecinde yaşadıklarını paylaşmalarını istedik.

Gelen cevaplar genelde birbirine paralellik gösterir nitelikteydi. Cevapları, paylaşım yapan sektör profesyonellerinin ağzından, doğrudan aşağıda paylaşıyoruz:

İptaller, Ertelemeler, Taahhütler:

  • “İhracat ağırlıklı çalışan bir firmayız. Dokuma kumaş üretimi yapıyoruz. Virüsten dolayı siparişlerimizin %90’ı durduruldu ya da iptal edilebilenler iptal edildi.”
  • “Birçok marka ofisini kapattı ya da home office çalışmaya başladı ancak satın alma olmadığı için ciddi anlamda sipariş iptali ertelemesi ve düşüşü var.”
  • “Inditex her şeyi durdurdu, mallar bizim dedi ama şu an ne ödeme ne devamı hakkında bilgi vermedi.”
  • “Türkiye’de bir tek LCW üreticilerini elinden geldiğince kollamaya çalışıyor, ödemelerini yapmaya devam ediyor. Diğer Türk firmalarından iptaller alıyoruz.”
  • “Alman firmaları sipariş miktarlarını azaltsa da kalan miktarın ödemesinin garantisini veriyor, ödemelere düzenli devam ediyor, bu konuda henüz hiçbir öteleme yapmadılar. Sadece sosyal izolasyondan dolayı yüklemeler 14 Nisan’a kadar durduruldu.”
  • “Fast-fashion olmayan markalar (S.oliver, Brax, Pierre Cardin gibi ) daha programlı. Bu firmalar küçülme öngörüyor ama şu andaki siparişlerini iptal etmiyor. Böyle müşterileri olan üreticiler için bu markalar bir şans oldu.”
  • “Türkiye de Bangladeş ya da Hindistan gibi alım yapılan (üretici) ülkelerden biri olduğundan iptal edilen/durdurulan pek çok sipariş oldu. Hatta özellikle tekstil ihracatı yapan üretici firmaların çoğu şu an tamamen çalışmayı durdurmuş durumda diyebiliriz.”
  • “Türkiye’den yoğun olarak alım yapan M&Co ve Peacocks İngiliz markaları hazır ürünleri iptal etti. Bunun dışında birçok Türk markası da siparişlerini iptal ediyor. Bu kabul edilemez; pazarlık yapılabilir, öteleme istenebilir ki en azından ön ödeme yapılmalı.”

Firmaların Faaliyet Durumu:

  • “Çoğu fabrika minimum 2 hafta kapattı hem sağlık önlemi olarak hem sipariş durumuna bağlı olarak. Üretici bazında bunu Türkiye de 2 ay daha devam ettirebilecek firma sayısı çok çok az. Firma sahipleri de çalışanlar da çok tedirgin. Bir plan bile yapamıyoruz çünkü herkes bir yerlerden duyduğuyla günlük düşünebiliyor.”
  • “Hastalık ilk çıktığında hepimiz siparişlerin Türkiye’ye kayacağını düşünmüştük çünkü büyük müşteriler (özellikle fast-fashion üreticileri) ciddi kapasite artışı talep etmişlerdi ki bu durum hepimizi heyecanlandırdı. Çin yeni yılına denk geldiği için başlangıçta yükselme oldu ardından virüsün Avrupa’ya geçişi ile birlikte beklenenin aksine talep ortadan kalkmış oldu.”
  • “Koronavirüsün ülkemize gelmesiyle birlikte hem hammadde üreten tedarikçilerde hem de konfeksiyon üreticilerinde sağlık ve ekonomik sorunlar nedeniyle kapasite kayıpları yaşanıyor.”
  • “Yerel markalar da şu an için üretimi durdurmuş durumda. Çünkü sezon, moda vb kaygılar da mevcut. Yani şu an üretim yapılsa da bu ürünler ne zaman hangi mağazaya konulabilir bu çok belirsiz bir durum. Bu süreçte tabi ki çalışanların da zarar göreceği çok açık ve üzücü.”

İTKİB’in aylık dergisi İTKİB Hedef’in nisan sayısında yer alan bilgilere göre; H&M, Zara ve Pull&Bear gibi global moda devleri, Türkiye’de daha önce verilmiş olan siparişlerini beklemeye aldığını açıkladı. Sektörde henüz ciddi oranda sipariş ertelemeleri olmadığı belirtilirken, global hazır giyim devlerinin ürünleri bekletme veya erteleme yoluna gittiği vurgulanıyor.  (Sf:27)

İptal olsun veya olmasın, ön ödeme yapılmadan talep edilen sipariş bekletme ve erteleme üreticileri zor duruma düşürecektir. Yıllardır kaliteli üretim ve kısa termin süreleri ile global markalara büyük destek sağlayan Türkiye, bu süreçte bu markaların desteğini fazlasıyla hak ediyor.

Gelen yorumlarda, koronavirüs nedeniyle sipariş iptali yapan Türk markalar da yer alıyordu. Her ne kadar bunların açıkça paylaşılması gerektiğine inansak da daha yapıcı bir yol izlemeye karar verdik. Marka iptallerine maruz kalan tedarik zincirinin tüm paydaşlarını, aynı zamanda birer “Fashion Revolutionary” olarak, küresel Fashion Revolution hareketinin hashtag’i #WhoMadeMyClothes ve dünyada koronavirüs nedeniyle sipariş iptali yapan markalara tepki olarak kullanılan #payup hashtag’iyle paylaşım yapmaya davet ediyoruz.

Markaları da etiketleyerek soracağımız sorular, tedarik zincirine sahip çıkmayan firmaları yanlışlarından döndürebilir. Unutulmamalıdır ki sektörde hiç kimse tek başına var olamaz.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.